De kracht van voorlezen en voorleven

De wereld heeft verhalen nodig, en mensen die verhalen vertellen.
In één week kwam ik driemaal een boek van de schrijver Daniel Pennac tegen. De Franse leraar-schrijver heeft me geinspireerd met zijn boeken over onderwijs, speciaal over leesonderwijs. Hij heeft beschreven hoe hij louter en alleen door het voorlezen van een volledige roman zijn leerlingen aan het lezen heeft gekregen.Ik geloof in voorlezen en in de kracht die uitgaat van verhalen. Het is een gave om verhalen op het juiste moment bij mensen te brengen. De bibiothecarissen van weleer waren in staat kinderen en volwassenen precies het juiste boek aan te reiken. Docenten hebben nog steeds die taak, vind ik. Als je zo bevoorrecht bent dat je heel veel boeken en verhalen kent, moet je proberen die door te geven. Het voorlezen van een toepasselijk verhaal kan net de juiste snaar bij toekomstige lezers raken.

In mijn eigen boekenkast zag ik vandaag In een adem uit... van Pennac staan. Een vurig pleidooi voor lezen. Hij beschrijft er de Tien onaantastbare rechten van de lezer in, die me erg aanspreken:
1. Het recht om niet te lezen
2. Het recht om bladzijden over te slaan
3. Het recht om een boek niet uit te lezen
4. Het recht om te herlezen
5. Het recht op wat-dan-ook te lezen
6. Het recht op bovaryisme (lezen met rode oortjes)
7. Het recht om waar-dan-ook te lezen
8. Het recht om te grasduinen
9. Het recht om hardop te lezen
10. Het recht om te zwijgen
Daar kun je nog een elfde recht aan toevoegen: het recht om te schrijven.

In Schoolpijn beschrijft Pennac hoe vier leraren hem hebben behoed voor een totaal mislukte schoolcarrière. Door hem niet als slechte leerling te bestempelen, maar juist de talenten in hem te benoemen. Dat boek kwam op de proppen al pratend over een leerling met dyscalculie.

Vandaag heb ik een jeugdboek van Pennac in handen, waarin twee fantastische verhalen staan over Kamo. Het boek heet Kamo en het idee van de eeuw; het gaat over een leerkracht van groep 8 die op Kamo's voorstel de voorbereiding op de de brugklas ter hand neemt. Meester Margerel doet dit iets te voortvarend; hij gaat volledig op in een maanden durend rollenspel. In één adem uitgelezen!
Deze aanrader is te leen of te koop.

Nieuwe energie

Op de twee weken Kerstvakantie -wat een weelde- kan ik heel blij en tevreden terugkijken. Er was veel tijd voor familie, vrienden en buren.
En ik ben lekker uitgerust. Door het prachtige weer konden we elke dag in de zon te wandelen. Dan kun je wel een kleine griep trotseren!

Er was mooi veel tijd voor het boekenwerk:
een markt op het W.G. van de Hulst Festival,
inkoop en inboeken van de aanwinsten,
wat P.R.-zaken
en de administratie.
De plannen voor 2014 zijn voortvarend: in januari al twee markten en de Week van de Poëzie.
En een kalender-projekt (*) staat op stapel.

Op dit moment staan er zelfs boeken buiten, en is de winkel open.
Jutter heeft een mooi plekje gevonden, en ziet dat gedoe allemaal aan; hij gaat een dutje doen..

*) gooi oude kalenders niet weg, als ze intact zijn kun je er een of twee euro mee verdienen

Café verhaal

Gisteren stierf Herman Pieter de Boer op 85-jarige leeftijd. Hij heeft veel prachtige liedteksten nagelaten; daar heb ik grote bewondering voor. Annabel bijvoorbeeld, en Op een onbewoond eiland. Vandaag komt er bij de verwerking van nieuwe aanwinsten een prachtig verhaal van zijn hand te voorschijn in een bundeltje bier- en cafeverhalen: De zwijgmand.
De Boer stelt daarin op verrassende wijze de terreur van de mobieltjes aan de kaak.

Nostalgische schrijfmachine

Op de boekenmarkt van het W.G. van de Hulst Festival had ik een oude kofferschrijfmachine meegenomen. Op zo'n apparaat zijn de meeste boeken die ik verkoop nog vervaardigd; een aantal dichters schreven/ schrijven overigens liever met de pen.

Veel bezoekers van de markt wilden de machine nog wel even proberen. Hoe hoger hun leeftijd, hoe beter dat ging. Onder de 20 jaar waren er weinig ervaren tikkers.
Het duurde even voordat jonge mensen de stevige aanslag van de toetsen onder de knie hadden. Fouten herstellen was een heel gedoe. Maar het belletje aan het eind van de regel was een vrolijke verrassing.

Wie heeft nog leuke herinneringen aan de elektrische of mechanische schrijfmachine?

December en W.G. van de Hulst

December en Van de Hulst horen bij elkaar. Op de Kerstmarkten is er altijd veel belangstelling voor de boekjes van W.G. van de Hulst. Jeugdsentiment kun je het noemen.
Een boek cadeau! Dat kregen wij in de jaren vijftig en zestig op Eerste Kerstdag bij de Kerstviering van de Zondagsschool. Het was altijd een uitgave van Callenbach uit Nijkerk. De absolute favorieten waren van de schrijver/ verteller W.G. van de Hulst.
FIK, Van Bob en Bep en Brammetje, Anneke en de Sik, Voetstapjes in de Sneeuw, om er maar een paar te noemen. De oudere generatie kreeg Peerke of Rozemarijntje.
Ze blijven in herdruk verschijnen.

 

Maandag 30 december wordt het W.G. van de Hulst festival gehouden, in Hasselt bij Kampen. Een nostalgisch mid-winterfestival brengt het stadje in de sfeer van de In de Soete Suikerbol. En er is natuurlijk een speciale boekenmarkt in gebouw De Regenboog. Hond in de Kast is daar met kistjes vol Zondagsschoolboekjes en leesboekjes uit de jaren vijftig en zestig. En ook schrijversbiografiën.

www.wgvandehulstfestivakl.nl


Over nostalgie gesproken; dit is toch een prachtig stukje geschiedenis...

je rolt er zonder na te denken een vel papier in
en de regels ontvouwen zich
 

Bijna alle boeken die ik verkoop zijn nog op de schrijfmachine geschreven; je kunt je dat bijna niet meer voorstellen in een tijd van computers, tablets en smartphones.

 

Kerstmarkt in de boerderijen van Wezup

Op tien minuten rijden van Witteveen organiseert het oude dorpje Wezup dit weekend in de schuren van Saksische boerderijen een Kerstmarkt. Hond in de Kast is er met tweedehands boeken.
Elk jaar is er een thema; dit jaar Oostenrijk. Dus alle versieringen zijn in de sfeer van bergen, ski's en rood-wit. Van mijn stapel romans heb ik een Buchenberg Ski-Piste gemaakt.
https://www.facebook.com/els.denos/posts/608878175852220
Vandaag is de markt nog open van 11.00 tot 17.00 uur.

De volgende boekenmarkt is ook de moeite waard, opnieuw vanwege de sfeervolle entourage:
op 30 december Van de Hulst Festival in Hasselt (bij Kampen)

Plezier met Sinterklaasrijmen, 10 tips

Welkom bij Hond in de Kast

Online workshop:

SCHRIJF ZELF EEN LEUK GEDICHT

Een paar gedichten om warm te lopen:

HET PAARD VAN JAAPJE

Jaapje van der Weide spaart

al z’n zakgeld voor een paard
want een fiets heeft iedereen,
maar een paard nee, heeft niet één.

 Jaapje droomt er aldoor van

en als hij niet slapen kan,
kun je horen hoe hij praat
met het paard dat buiten staat.

 Jaapje noemt hem bij zijn naam;

dan steekt Bles zijn hoofd door ’t raam.
“Ja’, briest hij, net of hij lacht.
“Wacht, ik kom”, zegt Jaapje zacht.

 Als hij dan in ‘t zadel zit

maken ze een dolle rit,
straten, weiden, bossen door,
Jaap en Bles staan nergens voor.

 Na zo’n nacht spaart Jaap nòg meer,

Want hij vindt het ied’re keer
wel de hele wereld waard
om te rijden voor zo’n paard.

Mies Bouhuijs

 

… en een heel korte van Annie M.G. Schmidt. Jip kan rijmen:

Hier heb je een hart
En Piet is zwart

DE KINDERVRIEND

Zijn grote goedheid steunde op een gouden
gekrulde staf, de rest was rood fluweel.
Zijn stem kwam met zijn baard mee uit zijn keel.
Hij scheen enorm van kinderen te houden.

Dus ook van mij, die alhoewel haast scheel
van angst om wat mij weliswaar berouwde
door zwakke daden sterke bruggen bouwde
van koek naar gard. Hij wist van mij te veel.

Maar ik van hem ook, sinds ik hem zag sjorren
aan een van zijn twee losse halve snorren.
En toen hij was gaan zitten kwam al gauw
de aap onder de tabberd uit de mouw :
met vaders schoenen en met moeders nachtjak
moest hij een wolf zijn die in schapevacht stak.

Kees Stip

 

TIP 1
Hou vast aan een rijmschema.
Bijvoorbeeld: abba  abba  cddc  cddcof aba  bcb  cdc  ded  enz. (terzinen)

Je denkt misschien: wat nu

als je dit pakje ziet
het is geen paraplu

ook eetbaar  is het niet

een vulpen evenmin.
Voor jou heeft Zwarte Piet

iets anders in de ….

een mooi passend cadeau
………………………
 
TIP 2
Je kunt een bestaand gedicht bewerken

Het paard van Jaapje (Mies Bouhuijs)

is ook te gebruiken voor hond of motor,
maar dat moet je wel wat woorden en zinnen aanpassen.

Je kunt ook een Sinterklaasliedje bewerken,

of een Nederlandstalige hit.

 

TIP 3
Ernstige boodschap
(nadruk op eerste lettergreep per versvoet)

Denkend aan Holland zie ik brede rivieren

traag door oneindig laagland gaan,
rijen ondenkbaar ijle populieren
als hoge pluimen aan de einder staan

(…)  Marsman

 

Sint moet een stevige noot met jou kraken:
waarom ruim jij nooit je rommel eens op…

 

TIP 4
Gebruik zelfverzonnen woorden,
als je geen rijmwoord kunt vinden:

Op jouw verlanglijst lees ik waveboard
Dat is voor mij en Piet een scheefwoord
Het staat niet in ons Woordenboek
Het maakt niet uit hoe lang ik zoek

…..enz.

 

TIP 5
Volgorde omkeren om rijm te vinden:

Wat moet ik toch kopen voor onze Rick

Die oma steeds helpt door dun en dik
… enz.

TIP 6
Vasthouden aan het metrum helpt degene die het gedicht moet voorlezen.

Wat moet ik toch kopen voor onze Rick

Die oma steeds helpt door dun en dik

 

TIP 7
Humor werkt prima, maar maak het niet te bont.
Zelfspot is weer erg leuk.

Gisteren vond ik net nog op tijd

het boekje dat jij wilde krijgen.
De inspiratie was ik kwijt
om er een rijmpje bij te rijgen

Vannacht heb ik, pas na een halve fles port,

een versje voor jou zitten maken.
Ik hoop dat het allemaal duidelijk wordt,
want je weet dat ik ‘m flink kan raken

Het boekje is dun maar de inhoud is sterk

en (hik) gaat over ………
En als je het helemaal door hebt gewerkt
kun je ……………………………………..

TIP 8
Een computer kan handig zijn.
Gebruik de computer voor tekstverwerken, aanpassen, hergebruik,

en om met mooie letters te af te drukken.

Op internet zijn veel sites met veel gedichten, die je natuurlijk ook kunt bewerken. Voor surprises kun je terecht op   www.knutselidee.nl.

verder op:

www.sinterklaas.pagina.nl

www.rijmhulp.nl

www.rijmgein.nl

 

TIP 9

Maak je handschrift onherkenbaar.
Schrijf bijvoorbeeld met een kalligrafeerstift.

TIP 10
Lenen mag!

Leen gerust van beroemde dichters, van familie of vrienden, of van mij.
Je kunt me ook een opdracht geven.